Werner Heisenberg 1901-1976

Ayşe Begüm tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma Bilim Adamı Yazar ve Sanatçılar

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

Almanya'nın Duisburg kentinde doğdu ve Münih'te ku­ramsal fizik okudu. Aynı zaman­da hevesli bir kayakçı ve dağcıy­dı. 1924'te, Göttingen'de, Max Born'un asistanıyken, Heisen­berg, atomun mekanik modelleri hakkında rahatsızlık hissetti. Bunu daha sonra şöyle şu şekilde ifade etti: "Atomun, hayal gücü­müzün keşfedebildiği herhangi bir resmi, sırf bu yüzden kusurludur." 1925'te, Born ve Pascual Jordan ile birlikte kuantum mekaniğinin tutarlı bir kuramını geliştirdi. Fakat anlaması ve uygulaması o kadar zordu ki, o dönemde fizikteki etkisi çok küçük oldu. Ertesi yıl Schrödinger'in ortaya koyduğu kuantum mekaniğinin dalga formülasyonu çok daha başarılı oldu; Schrödinger ve diğerle­ri, kısa zamanda, kuantum mekaniğinin dalga ve matris formülasyonlarının matematik açısından eşdeğer olduğunu gösterdiler.

 

        1927'de, Kopenhag'da Bohr'un enstitüsünde çalışırken, Heisenberg, Wolfgang Pauli'nin bir önerisini geliştirerek be­lirsizlik ilkesini ortaya attı. Heisenberg başlangıçta, bu ilkenin bir ölçme sürecinde kaçınılmaz olarak oluşan sapmalardan kaynaklandığına inanıyordu. Diğer taraftan Bohr, belirsizlik­lerin temel sebebinin dalga-parçacık ikilemi olduğunu, bu nedenle doğal dünyanın yapısında bulunduğunu, sadece ölç­meden ileri gelmediğini düşünüyordu. Pek çok tartışmadan sonra, Heisenberg, Bohr'un görüş açısını kabul etti. Heisen­berg 1932'de Nobel ödülünü aldı.

 

        Heisenberg, Nazi döneminde Almanya'da kalan çok az sayıdaki seçkin bilim adamından birisiydi. II. Dünya Savaşı sırasında, orada, atom silâhları araştırmalarını yönetti, fakat savaşın sonuna kadar bu konuda fazla bir gelişme olmadı. Bunun gerçek sebebi hâlâ açık değildir. Bir olasılıkla, daha sonra kendisinin de iddia ettiği gibi, Heisenberg'in böyle silahların yaratılması konusunda ahlaki kuşkulan olması sebebiyle kasıtlı olarak ayaklarını sürümesidir. Heisenberg, "hayâl edilemeyecek sonuçlan olabilecek bir patlayıcı"nm geliştirilebileceğini erken farketti. Kendisi ve grubu, kesin olarak, ulaştıkları noktadan daha öteye gidebilecek durumda idiler.

 

         Nitekim, Heisenberg'in atom bombası üzerinde çalıştığı haberleri üzerine alarma geçen ABD yönetimi. 1944'te, Heisenberg'i tarafsız İsviçre'deki bir konuşma sırasında vur­mak için, eski Boston Red Sox beyzbol oyuncusu Moe Berg'i gönderdi. İkinci sırada oturan Berg, Heisenberg'in Alman programının hangi aşamada olduğu hakkındaki sözlerinden tereddüde kapılarak silahını cebinde tuttu.